घटस्तेनमुक्तक technical_term

Dictionary: not in dictionary · Pages: 1 · Occurrences: 1 · Affirmations: 1 · Graph degree: 1 (in 0, out 1)

Variants (1): घटस्तेनमुक्तक (1)

Generative rules (1) ↗ filter all

R_1368_ghatastenamuktaka_composition composition · 1 att.
Ghaṭastenamuktaka: first half in two verses, second half in tenaka (or reversed)

Pseudocode (DSL v1.1) ↗ full DSL (raw text)

RULE id: घटस्तेनमुक्तक (cluster 1368)
SCOPE: technical_term family
STATUS: traditional
CONFIDENCE: traditional
PROTECT: false

Essence pseudocode — identity + RECORD. The page citations for each slot value are in the Grammar record table above (audit trail). The full DSL adds ASSERTIONS with verbatim quotes (see Affirmations below) and CITED_RULES (see Graph relations).

Graph relations

Outgoing (1)

--[structural]--> tenakas (1)

Incoming (0)

none

Affirmations (1)

structural

p.vol_II_p153

sanskrit

conf 0.90

[show source]

Ghatastenamuttaka can be composed with the first half in two verses and second half in tenaka, or vice versa

"द्विपद्या यस्य पूर्वार्धम् उत्तरार्धं तु तेनके । व्युत्क्रमेणापि रचितः स घटस्तेनमुक्तकः ।"

BRHADDEŚĪ <sup>288</sup> प्रथमार्धं स्वरैज?्ञेंयं द्वितीयं बिरूदैः पुनः । 17. cf.(i) हयलीलागणैर्बद्धं हयलीलाक्रमस्त्वयम् ॥ Mānaso IV.16.332. हयलीलेन तालेन हयलीलाऽपि गीयते । (ii) अन्यलक्षणमेतस्या गजलीलावदिष्यते ॥ छन्दसा हयतालेन (लीलेन) केचिदेता विदुर्विदः॥ S Rāj II.4.3.111. यत्र पूर्वार्धमार्याया सतालं परिगीयते । (iii) स(अ ?) तालमुत्तरार्घं तु हयलीला निगद्यते ॥ Ra Kau III.117. 18. Reconstruction in the first and second foot based on SR IV. 212c, 213b. हयलीलाप्रकारेण भवेद् या लक्षणान्विता । cf.(i) तालेन गजलीलेन गजलीला प्रकीर्त्यते ॥ गजलीलस्य तालस्य प्राणैर्बद्धं पदं बुधैः । गीयते यत्र गीतज्ञैर्गजलीला हि सा भवेत् ॥ Mānaso IV.16,333,335. आर्यैव यदि गीयेत तालेन गजलीलया । (ii) गजलीला तदा, गद्यपद्यजेति द्विधैव सा ॥ पद्यजा तत्र विज?्ञेया चतुर्धा, तद्विविच्यते । स्वरैराद्यं दलं गीत्वा बिरुदैर्गीयते परम् ॥ सतालैरेकिकास्तिस्रः परा[:]स्युः क्रमतो यथा । पूर्वार्धे चोत्तरार्धे चोभयार्धो तालयोगतः ॥ S Rāj 11.4.3.108-110. स्वरैः पाटैश्च विरुदैस्तेनकैया विरच्यते ॥ 19. cf. सिंहलीलेन तालेन सिंहलीलः स उच्यते । SR IV.279,280. स्वरपदान्वितान्यष्टी पदकानि भवन्ति चेत् । 20. cf. अष्टौ रागास्तथा तालाः स स्यात् शरभलीलकः ॥ पदे पदे भवेद् रागस्तालश्चान्यः पदे पदे । पादान्तस्वरपाटाभ्या ज?्ञेयं शरभलीलकम् ॥ Mānaso IV.16.336 -338. स्वरैः पाटैः पदैरुक्तस्त्रिभङ्गिः स च पश्चधा । 21. cf. एकस्त्रिमङ्गितालेन वृत्तेनान्यस्त्रिमङ्गिना ॥ रागैस्तालैस्त्रिभियंद्वा यद्वा यृत्तत्रयान्वितः 🕽 यद्वा देवत्रयस्तुत्या तालद्वैगुण्यमुक्तकः ॥ SR IV.283,284.