grāmanīs technical_term

²⁸ BRHADDESI किमत्र कारणम् ? उच्यते - ग्रामद्वयेऽप्यन्तरमूर्छना-प्रतिपादनार्थम्, यद्वा ग्रामद्वयेऽपि षड्जमध्यमस्वरौ ग्रामण्यौ भवतः। अन्यस्वरास्तदग्रेसरा ₀मध्यपरौ इति॥ इति तावन्भया प्रोक्ता श्रुतयो ग्रामसंश्रिता ॥५२॥ ॥ इति श्रुतिप्रकरणम् ॥ IV [स्वर-प्रकरणम् ] [ तत्र स्वरलक्षणम् ] इदानी सम्प्रवक्ष्यामि स्वराणा च विनिश्चयम्। तत्रादौ स्वरशब्दस्य व्युत्पत्तिरिह कथ्यते।।५३॥ राज?ृ दीप्ताविति धातो स्वशब्दपूर्वकस्य च। •वस्प¹ स्वयं यो राजते यस्मात् तस्मादेष स्वरः स्मृतः॥५४॥ <del>2हि</del> तस्मात् स्वर इति । अनु. १५ । ननु स्वर इति किम् ? उच्यते - रागजनको ध्वनि स्वर इति। तथा चाह कोहलः - "आत्मेच्छया महीतलाद् वायुरुद्यविधार्यते। ∘च्या₊⁴ हि ⁵नाभि₃ नाडीभित्तौ तथाऽऽकाशे ध्वनी॰ रक्तः स्वरः स्मृतः॥" नि [ अनु. १६ ] ननु स्वर एवं स्यादेकोऽनेको वा, व्यापकोऽव्यापको वा, नित्योऽनित्यो वा स्यात् । अत्रोच्यते - एकोऽनेको व्यापको नित्यश्चेति। तत्र निष्कलरूपेणैकः स्वरः षइजादिरूपेणानेकः स्वरः।