द्विस्वरप्रयोगमूलप्रयोग

Generative rules (1) ↗ filter all

R_1733_two_gramas_derivation derivation · 3 att.
Two grāmas (ṣadja and madhyama) are formulated because musical performance is rooted in dual-svara usage (dvisvara-prayoga)

Pseudocode (DSL v1.1) ↗ full DSL (raw text)

RULE id: द्विस्वरप्रयोगमूलप्रयोग (cluster 1733)
SCOPE: technical_term family
STATUS: empirical
CONFIDENCE: empirical
PROTECT: false

Essence pseudocode — identity + RECORD. The page citations for each slot value are in the Grammar record table above (audit trail). The full DSL adds ASSERTIONS with verbatim quotes (see Affirmations below) and CITED_RULES (see Graph relations).

Affirmations (3)

enumeration

p.vol_I_p035

english

conf 0.94

[show source]

Two grāmas are well-known in the world: śadja and madhyama

"Two grāmas named şadja and madhyama are well-known in the world."

relation

p.vol_I_p035

sanskrit

conf 0.95

[show source]

Two grāmas are formulated on account of musical performance being rooted in the usage of two svaras

"इह हि द्विस्वरप्रयोगमूलप्रयोगवशाद् द्वौ ग्रामावुपन्यस्तौ।"

BRHADDEŚI 52 एतदुक्तं भवति— "द्वौ ग्रामौ विश्रुतौ लोके षड्जमध्यमसंज?्ञितौ।" •जकी? [ अनु. ३३ ] ननु कथं द्वावेव ग्रामौ ? उच्यते— इह हि द्विस्वरप्रयोगमूलप्रयोगवशाद् द्वौ ग्रामावुपन्यस्तौ। गण्णातिभः श्रुतिभिष्टचैव स्वरा ग्रामत्वमागता”। [ अनु. ३४ ] तत्र ज?ातिभि शुद्धाभिर्विकृताभिष्टच श्रुतिभिष्टच। तस्मात् शुद्धासु ज?ातिषु ंभि श्रुतिभिष्टच नातिकाभि विकृतासु च ये स्वरा सन्ति तेषा स्वराणा श्रुतिवैकल्यात् किञ्च- 怀 स्या दुत्कर्षापकर्षाभ्या संकीर्णत्वेन च स्वरा ग्रामत्वमागता। तत्र शुद्धाभि।। षड्ज?ो विकृताभिर्मध्यम इति द्वाभ्या च संकीर्णा ज?ाता ताभ्यो रागसम्भव इति। ग्रामान्यत्वाज?्ज?ातिरागान्यत्वम्। [ इति ग्रामनिरूपणम् ] [ मूर्छना-निरूपणम् ] [ अनु. ३५ ] इदानीमवसरप्राप्ता मूर्छना कथ्यन्ते। ननु मूर्छनाशब्दस्य व्युत्पत्ति [ : ] ंमिव स्वरा कीदृशी ? लक्षणं च कीदृशं तस्य ? उच्यते — मूर्छनाव्युत्पत्ति मूर्छ् मूर्खा मोहसमुच्छ्राययो।12 मूर्छ्यते येन रागो हि मूर्छनेत्यभिसंज?्ञिता।।९०॥ र्घ (?)

structural

p.vol_I_p035

sanskrit

conf 0.88

[show source]

Musical performance is rooted in the usage of two svaras as the fundamental basis

"द्विस्वरप्रयोगमूलप्रयोगवशाद्"

BRHADDEŚI 52 एतदुक्तं भवति— "द्वौ ग्रामौ विश्रुतौ लोके षड्जमध्यमसंज?्ञितौ।" •जकी? [ अनु. ३३ ] ननु कथं द्वावेव ग्रामौ ? उच्यते— इह हि द्विस्वरप्रयोगमूलप्रयोगवशाद् द्वौ ग्रामावुपन्यस्तौ। गण्णातिभः श्रुतिभिष्टचैव स्वरा ग्रामत्वमागता”। [ अनु. ३४ ] तत्र ज?ातिभि शुद्धाभिर्विकृताभिष्टच श्रुतिभिष्टच। तस्मात् शुद्धासु ज?ातिषु ंभि श्रुतिभिष्टच नातिकाभि विकृतासु च ये स्वरा सन्ति तेषा स्वराणा श्रुतिवैकल्यात् किञ्च- 怀 स्या दुत्कर्षापकर्षाभ्या संकीर्णत्वेन च स्वरा ग्रामत्वमागता। तत्र शुद्धाभि।। षड्ज?ो विकृताभिर्मध्यम इति द्वाभ्या च संकीर्णा ज?ाता ताभ्यो रागसम्भव इति। ग्रामान्यत्वाज?्ज?ातिरागान्यत्वम्। [ इति ग्रामनिरूपणम् ] [ मूर्छना-निरूपणम् ] [ अनु. ३५ ] इदानीमवसरप्राप्ता मूर्छना कथ्यन्ते। ननु मूर्छनाशब्दस्य व्युत्पत्ति [ : ] ंमिव स्वरा कीदृशी ? लक्षणं च कीदृशं तस्य ? उच्यते — मूर्छनाव्युत्पत्ति मूर्छ् मूर्खा मोहसमुच्छ्राययो।12 मूर्छ्यते येन रागो हि मूर्छनेत्यभिसंज?्ञिता।।९०॥ र्घ (?)

द्विस्वरप्रयोगमूलप्रयोग technical_term

Generative rules (1) ↗ filter all

Pseudocode (DSL v1.1) ↗ full DSL (raw text)

Affirmations (3)