pṛthulā - concept

Generative rules (1) ↗ filter all

R_4p0_010 definition · 4 att.
pṛthulā = quatrieme gīti dans classification de Bharata, produite avec catuṣkala tāla dans dakṣiṇa mārga, composee de syllabes laghu

Pseudocode (DSL v1.1) ↗ full DSL (raw text)

RULE id: pṛthulā (cluster 107)
SCOPE: technical_term family
STATUS: empirical
CONFIDENCE: empirical
PROTECT: false

Essence pseudocode — identity + RECORD. The page citations for each slot value are in the Grammar record table above (audit trail). The full DSL adds ASSERTIONS with verbatim quotes (see Affirmations below) and CITED_RULES (see Graph relations).

Graph relations

Outgoing (5)

--[enumeration]--> Bharata (1)--[relation]--> mārga (1)--[relation]--> pṛthulā giti (1)--[relation]--> पृथुला (1)--[structural]--> laghu (1)

Incoming (0)

none

Affirmations (4)

enumeration

p.vol_II_p049

english

conf 0.95

[show source]

Pṛthulā is the fourth category in Bharata's classification

"the fourth is known as pṛthulā"

relation

p.vol_II_p034

sanskrit

conf 0.95

[show source]

Prithula is a giti associated with catuskala tala in the daksina marga

"चतुष्कले दक्षिणे पृथुला ।"

BRHADDEŚÏ 50 पञ्चस्वरपरा तारगतिः । न्यासपरस्तत्परो वा मन्द्रः । (Y) [अनु॰ १५३] गान्धारादिमूर्छना । तालश्चच्चत्पुटः । दक्षिणे कला द्वात्रिंशत् । [वार्तिके षोडश ।] चतुष्यष्टि चित्रेऽष्टौ । दशविधत्वं चास्याः । दशांशाः - शुद्धः, त्रयो विकृताः पूर्णा[:, त्रयः षाडवाः, त्रय शुद्धास्त्रयो औडुवाश्चेति] । रसश्च करुणः । ध्रुवागाने प्रथमप्रेक्षणके विनियोगः । [५. षड्जकैशिकी] [अनु॰ १५४] षड्जकैशिक्या[:] षड्जगान्धारपञ्चमा ग्रहा अंशाश्च । पञ्चस्वरपरस्तारः । न्हा न्यासपरस्तत्परो वा मन्द्रः, नित्यसम्पूर्णा च । धैवतनिषादमध्यमानामल्पत्वम् । - ऋषभस्याल्पतरत्वम्, थैवतनिषादग्रहा । मध्यमानामल्पत्वम् शेषाणा बहुत्वम् , न्यासस्तु गान्धारः । षड्जनिषादपञ्चमा अपन्यासाश्च । (ऋ ? ञ्य)सत्तु गा(माग ? ञ्य)ः। (ना ? न्या)सस्तु गा(मागा ? न्या)रः । [अनु॰ १५५] नास्या शुद्धत्वम् , अंशका पूर्णास्त्रयः। चच्चत्पुटस्तालः । एककले चित्रे मागधी गीति, अस्या शुद्धत्वमंशका पूर्णाश्चन्यत्पुटस्तालः द्विकले वार्तिके सम्भाविता, चतुष्कले दक्षिणे पृथुला । रसश्च करुणः । प्रथमप्रवेशगीते द्वितीयप्रेक्षणके विनियोगः। [६. षड्ज?ोदीच्यवा] [अनु॰ १५६] षङ्ज?ोदीच्यवाया षङ्जमध्यमधैवतनिषादा ग्रहा अंशाश्च । पञ्चस्वरपरस्तारः । न्यासपरस्तत्परो वा मन्द्रः । ऋषभहीनं षाडवम्, ऋषभपञ्चमहीनमौडुवितम् । १५२पूर्णावस्थायामृषभ-

relation

p.vol_II_p035

sanskrit

conf 0.92

[show source]

Pṛthulā gīti is produced with catuṣkala in dakșiṇa mārga

"चतुष्कलेन दक्षिणेन पृथुला"

BŖHADDEŚĪ 52 पञ्चमयोरत्पत्वम् । १५३गान्धारस्यांशत्वे[ऽ]प्राप्ते[ऽपि] बाहुत्यम् । षाडवे पञ्चमस्यात्पत्वम् पद्ज?ागान्धारपञ्चमयोरलपत्वम् , औडुविते न कस्याप्यल्पत्वमशेषाणा बहुत्वम् । मध्यमो न्यासः । ऋषभधैवतावपन्यासौ । अंशाना परस्परगमनम् । [अनु॰ १५७] १५४एकादशविधत्वमस्याः। एकादशांशकाः -पूर्णाश्चत्वारः, षाडवास्त्रयो धैवतांशे तदपवादाद् औडुविताश्चत्वारः।शुद्धस्तु नास्ति।गान्धार[ादि]मूर्छना।तालः पञ्चपाणिः।एककलेन चित्रेण मागधी, द्विकलेन वार्तिकेन सम्भाविता, चतुष्कलेन दक्षिणेन पृथुला । रसौ शृङ्गारहास्यौ । ध्रवागाने द्वितीयप्रेक्षणके विनियोगः। [७. पड्जमध्यमा] [अनु॰ १५८] षड्जमध्यमाया ग्रहा अंशाश्च सप्तैव स्वराः। पञ्चस्वरपरस्तारः। न्यासपरस्तत्परो वा मन्द्रः ॰हाः निषादहीना षाडवा । निषादगान्धारहीना औडुविता । ग्रामाविरोधेन यथेष्टं सञ्चारः । पूर्णावस्थाया निषादगान्धारयोरल्पत्वम् । षड्जमध्यमौ न्यासौ । सप्तस्वरा अपन्यासाः । क्खरापन्या (सः ? सा) [अनु॰ १५९] सप्तदशांशकाः – तत्र सप्त पूर्णाः, पञ्च षाडवाः, पञ्च औडवाश्चेति १५५सप्तदशविधत्वमस्या । एतदंशकाश्रत्वारः पाडवाः। तथैव थैवतेंऽशे पाडवानाम् औदुविताश १५६दशिंधत्वमस्या शुद्धत्वं नास्ति । मध्यमादिमूर्छना । तालः पञ्चपाणिः । एककलेन चित्रेण मागधी, द्विकलेन (F) वार्तिकेन सम्भाविता, चतुष्कलेन दक्षिणेन पृथुला । सर्वरसात्मिका, ध्रुवागाने द्वितीये प्रेक्षणके विनियोगः । ॥ [इति] एताः षड्जग्रामसम्बन्धाः सप्त ज?ातयः ॥ [अनु॰ १६०] इदानी मध्य[म] ग्रामसम्बन्धा ज?ातय उच्यन्ते - ---

structural

p.vol_I_p068

english

conf 0.95

[show source]

pṛthulā is composed of laghu (short) syllables

"And the one called pṛthulā should be known to be composed of laghu (lit. light, here short) syllables."

pṛthulā technical_term

Generative rules (1) ↗ filter all

Pseudocode (DSL v1.1) ↗ full DSL (raw text)

Graph relations

Outgoing (5)

Incoming (0)

Affirmations (4)