चक्रवाल

Generative rules (1) ↗ filter all

R_1369_chakravala_def composition · 2 att.
Chakravāla: repetition retaining pada, excluding yamaka; usable in prose+verse with svaras

Pseudocode (DSL v1.1) ↗ full DSL (raw text)

RULE id: चक्रवाल (cluster 1369)
SCOPE: technical_term family
STATUS: traditional
CONFIDENCE: traditional
PROTECT: false

Essence pseudocode — identity + RECORD. The page citations for each slot value are in the Grammar record table above (audit trail). The full DSL adds ASSERTIONS with verbatim quotes (see Affirmations below) and CITED_RULES (see Graph relations).

Graph relations

Outgoing (2)

--[definition]--> pada (1)--[structural]--> svaras (1)

Incoming (0)

none

Affirmations (2)

definition

p.vol_II_p153

sanskrit

conf 0.92

[show source]

Chakravala is created by repetition with the pada retained, excluding yamaka position

"पदे सत्यं समादाय विहाय यमकस्थितिम् । आवृत्त्या क्रियते यस्तु चक्रवालः स कथ्यते ॥"

BRHADDEŚĪ <sup>288</sup> प्रथमार्धं स्वरैज?्ञेंयं द्वितीयं बिरूदैः पुनः । 17. cf.(i) हयलीलागणैर्बद्धं हयलीलाक्रमस्त्वयम् ॥ Mānaso IV.16.332. हयलीलेन तालेन हयलीलाऽपि गीयते । (ii) अन्यलक्षणमेतस्या गजलीलावदिष्यते ॥ छन्दसा हयतालेन (लीलेन) केचिदेता विदुर्विदः॥ S Rāj II.4.3.111. यत्र पूर्वार्धमार्याया सतालं परिगीयते । (iii) स(अ ?) तालमुत्तरार्घं तु हयलीला निगद्यते ॥ Ra Kau III.117. 18. Reconstruction in the first and second foot based on SR IV. 212c, 213b. हयलीलाप्रकारेण भवेद् या लक्षणान्विता । cf.(i) तालेन गजलीलेन गजलीला प्रकीर्त्यते ॥ गजलीलस्य तालस्य प्राणैर्बद्धं पदं बुधैः । गीयते यत्र गीतज्ञैर्गजलीला हि सा भवेत् ॥ Mānaso IV.16,333,335. आर्यैव यदि गीयेत तालेन गजलीलया । (ii) गजलीला तदा, गद्यपद्यजेति द्विधैव सा ॥ पद्यजा तत्र विज?्ञेया चतुर्धा, तद्विविच्यते । स्वरैराद्यं दलं गीत्वा बिरुदैर्गीयते परम् ॥ सतालैरेकिकास्तिस्रः परा[:]स्युः क्रमतो यथा । पूर्वार्धे चोत्तरार्धे चोभयार्धो तालयोगतः ॥ S Rāj 11.4.3.108-110. स्वरैः पाटैश्च विरुदैस्तेनकैया विरच्यते ॥ 19. cf. सिंहलीलेन तालेन सिंहलीलः स उच्यते । SR IV.279,280. स्वरपदान्वितान्यष्टी पदकानि भवन्ति चेत् । 20. cf. अष्टौ रागास्तथा तालाः स स्यात् शरभलीलकः ॥ पदे पदे भवेद् रागस्तालश्चान्यः पदे पदे । पादान्तस्वरपाटाभ्या ज?्ञेयं शरभलीलकम् ॥ Mānaso IV.16.336 -338. स्वरैः पाटैः पदैरुक्तस्त्रिभङ्गिः स च पश्चधा । 21. cf. एकस्त्रिमङ्गितालेन वृत्तेनान्यस्त्रिमङ्गिना ॥ रागैस्तालैस्त्रिभियंद्वा यद्वा यृत्तत्रयान्वितः 🕽 यद्वा देवत्रयस्तुत्या तालद्वैगुण्यमुक्तकः ॥ SR IV.283,284.

structural

p.vol_II_p153

sanskrit

conf 0.88

[show source]

Chakravala can be sung in both prose and verse composition combined with svaras

"गद्ये वा पद्यवन्धे वा वर्णनानान्तशोभितः। नादत्ते स्वरसंयुक्तो ज?ेगीयते (गीयते) चक्रवालकः ॥"

BRHADDEŚĪ <sup>288</sup> प्रथमार्धं स्वरैज?्ञेंयं द्वितीयं बिरूदैः पुनः । 17. cf.(i) हयलीलागणैर्बद्धं हयलीलाक्रमस्त्वयम् ॥ Mānaso IV.16.332. हयलीलेन तालेन हयलीलाऽपि गीयते । (ii) अन्यलक्षणमेतस्या गजलीलावदिष्यते ॥ छन्दसा हयतालेन (लीलेन) केचिदेता विदुर्विदः॥ S Rāj II.4.3.111. यत्र पूर्वार्धमार्याया सतालं परिगीयते । (iii) स(अ ?) तालमुत्तरार्घं तु हयलीला निगद्यते ॥ Ra Kau III.117. 18. Reconstruction in the first and second foot based on SR IV. 212c, 213b. हयलीलाप्रकारेण भवेद् या लक्षणान्विता । cf.(i) तालेन गजलीलेन गजलीला प्रकीर्त्यते ॥ गजलीलस्य तालस्य प्राणैर्बद्धं पदं बुधैः । गीयते यत्र गीतज्ञैर्गजलीला हि सा भवेत् ॥ Mānaso IV.16,333,335. आर्यैव यदि गीयेत तालेन गजलीलया । (ii) गजलीला तदा, गद्यपद्यजेति द्विधैव सा ॥ पद्यजा तत्र विज?्ञेया चतुर्धा, तद्विविच्यते । स्वरैराद्यं दलं गीत्वा बिरुदैर्गीयते परम् ॥ सतालैरेकिकास्तिस्रः परा[:]स्युः क्रमतो यथा । पूर्वार्धे चोत्तरार्धे चोभयार्धो तालयोगतः ॥ S Rāj 11.4.3.108-110. स्वरैः पाटैश्च विरुदैस्तेनकैया विरच्यते ॥ 19. cf. सिंहलीलेन तालेन सिंहलीलः स उच्यते । SR IV.279,280. स्वरपदान्वितान्यष्टी पदकानि भवन्ति चेत् । 20. cf. अष्टौ रागास्तथा तालाः स स्यात् शरभलीलकः ॥ पदे पदे भवेद् रागस्तालश्चान्यः पदे पदे । पादान्तस्वरपाटाभ्या ज?्ञेयं शरभलीलकम् ॥ Mānaso IV.16.336 -338. स्वरैः पाटैः पदैरुक्तस्त्रिभङ्गिः स च पश्चधा । 21. cf. एकस्त्रिमङ्गितालेन वृत्तेनान्यस्त्रिमङ्गिना ॥ रागैस्तालैस्त्रिभियंद्वा यद्वा यृत्तत्रयान्वितः 🕽 यद्वा देवत्रयस्तुत्या तालद्वैगुण्यमुक्तकः ॥ SR IV.283,284.

चक्रवाल technical_term

Generative rules (1) ↗ filter all

Pseudocode (DSL v1.1) ↗ full DSL (raw text)

Graph relations

Outgoing (2)

Incoming (0)

Affirmations (2)