Mālavakaisika - concept

definition

p.vol_II_p066

sanskrit

conf 0.98

Mālavakaisika is born of kaišikī jāti

"कैशिकीज?ातिसम्भूतः"

BRHADDEŚĪ 114 [अनु॰ १९८] षड्ज?ोऽस्य ग्रहोंऽशो न्यासश्च । निषादोऽत्र काकली । धैवतर्षभहीनमौडुवितम् । धैवत ऋषभहीन( ध ?)मौडवितम् ८२सम्भोगशृङ्गारेऽस्य विनियोगः। वीरादिरसः। मूर्छना षड्ज?ादिः। वर्ण आरोही। ॰ना(दि) प्रसन्नादिरलङ्कारः । दक्षिणे कला, वार्तिके कला, चित्रे कला। स्वरपदगीते चच्चत्पुटादिताल । [७. टक्ककेशिकः] धैवतांशस्तदन्तश्च स्वल्पद्विश्रुतिकस्वरः । धैवतीमध्यमाज?ात्योः सञ्ज?ातष्टक्ककैशिकः ॥३२६॥ ॰एक [अनु॰ १९९] धैवतीमध्यमाज?ात्योर्ज?ातत्वाट्टक्ककेशिकः षड्जग्रामसम्बन्धः। ८३ननु उभयग्रामसम्बन्धिन्यो- (यस्याज?? ठमय) र्ज?ात्यो समुत्पन्नोऽयं गगः षड्जग्रामसम्बन्ध इति कथं वक्तु युक्तम् ? अस्य प्रयोगे चतुःश्रुतिसम्बन्धः र्ज?ा(न्यो?त्यो) (कथं) पञ्चम उपलभ्यते। पञ्चमधैवतौ द्विग्रामयोर्भेदकारिणौ अतः पञ्चमस्य चतुःश्रुतिकत्वात् । षङ्जग्रामसम्बन्ध (पञ्चमे पैवतेन भिग्रामयोर्भेदकारिणौ ?) एवायं रागः। ग्रहोंऽशो न्यासश्च धैवतः। निषादगान्धारौ चात्र काकल्यन्तरौ। पूर्णस्वरश्चायम्। ८४कश्यपमते निषादगान्धारयोर्लोपादयमौडुवितः । उद्भटनाट्ये कामग्रस्ततत्कञ्चकिप्रवेशे चास्य विनियोगः। बीभत्सादिरसः । धैवतादिमूर्छना। आरोही वर्णः। दक्षिणे कला, वार्तिके कला, चित्रे मध्यमादिधैवता(?) कला । स्वरपदगीते चच्चत्पुटादितालः । [८. मालवकैशिकः] ८५कैशिकीज?ातिसम्भूतः षड्ज?ांशन्याससंयुतः । दुर्बलो धैवतेन स्याद् रागो मालवकैशिकः ॥ ३२७॥ ८६पञ्चमं केचिदिच्छन्ति चास्य वै न्यासकर्मणि । हात्याद्या + कर्मणि गान्धारं च तथा चान्ये तद्धि लक्ष्ये न दृश्यते ॥ ३२८॥

structural

p.vol_II_p066

sanskrit

conf 0.98

[show source]

Mālavakaisika has ṣaḍja as aṁśa and nyāsa

"षड्ज?ांशन्याससंयुतः ।"

BRHADDEŚĪ 114 [अनु॰ १९८] षड्ज?ोऽस्य ग्रहोंऽशो न्यासश्च । निषादोऽत्र काकली । धैवतर्षभहीनमौडुवितम् । धैवत ऋषभहीन( ध ?)मौडवितम् ८२सम्भोगशृङ्गारेऽस्य विनियोगः। वीरादिरसः। मूर्छना षड्ज?ादिः। वर्ण आरोही। ॰ना(दि) प्रसन्नादिरलङ्कारः । दक्षिणे कला, वार्तिके कला, चित्रे कला। स्वरपदगीते चच्चत्पुटादिताल । [७. टक्ककेशिकः] धैवतांशस्तदन्तश्च स्वल्पद्विश्रुतिकस्वरः । धैवतीमध्यमाज?ात्योः सञ्ज?ातष्टक्ककैशिकः ॥३२६॥ ॰एक [अनु॰ १९९] धैवतीमध्यमाज?ात्योर्ज?ातत्वाट्टक्ककेशिकः षड्जग्रामसम्बन्धः। ८३ननु उभयग्रामसम्बन्धिन्यो- (यस्याज?? ठमय) र्ज?ात्यो समुत्पन्नोऽयं गगः षड्जग्रामसम्बन्ध इति कथं वक्तु युक्तम् ? अस्य प्रयोगे चतुःश्रुतिसम्बन्धः र्ज?ा(न्यो?त्यो) (कथं) पञ्चम उपलभ्यते। पञ्चमधैवतौ द्विग्रामयोर्भेदकारिणौ अतः पञ्चमस्य चतुःश्रुतिकत्वात् । षङ्जग्रामसम्बन्ध (पञ्चमे पैवतेन भिग्रामयोर्भेदकारिणौ ?) एवायं रागः। ग्रहोंऽशो न्यासश्च धैवतः। निषादगान्धारौ चात्र काकल्यन्तरौ। पूर्णस्वरश्चायम्। ८४कश्यपमते निषादगान्धारयोर्लोपादयमौडुवितः । उद्भटनाट्ये कामग्रस्ततत्कञ्चकिप्रवेशे चास्य विनियोगः। बीभत्सादिरसः । धैवतादिमूर्छना। आरोही वर्णः। दक्षिणे कला, वार्तिके कला, चित्रे मध्यमादिधैवता(?) कला । स्वरपदगीते चच्चत्पुटादितालः । [८. मालवकैशिकः] ८५कैशिकीज?ातिसम्भूतः षड्ज?ांशन्याससंयुतः । दुर्बलो धैवतेन स्याद् रागो मालवकैशिकः ॥ ३२७॥ ८६पञ्चमं केचिदिच्छन्ति चास्य वै न्यासकर्मणि । हात्याद्या + कर्मणि गान्धारं च तथा चान्ये तद्धि लक्ष्ये न दृश्यते ॥ ३२८॥

structural

p.vol_II_p066

sanskrit

conf 0.98

[show source]

Mālavakaisika is weak in dhaivata

"दुर्बलो धैवतेन स्याद् रागो मालवकैशिकः ॥"

BRHADDEŚĪ 114 [अनु॰ १९८] षड्ज?ोऽस्य ग्रहोंऽशो न्यासश्च । निषादोऽत्र काकली । धैवतर्षभहीनमौडुवितम् । धैवत ऋषभहीन( ध ?)मौडवितम् ८२सम्भोगशृङ्गारेऽस्य विनियोगः। वीरादिरसः। मूर्छना षड्ज?ादिः। वर्ण आरोही। ॰ना(दि) प्रसन्नादिरलङ्कारः । दक्षिणे कला, वार्तिके कला, चित्रे कला। स्वरपदगीते चच्चत्पुटादिताल । [७. टक्ककेशिकः] धैवतांशस्तदन्तश्च स्वल्पद्विश्रुतिकस्वरः । धैवतीमध्यमाज?ात्योः सञ्ज?ातष्टक्ककैशिकः ॥३२६॥ ॰एक [अनु॰ १९९] धैवतीमध्यमाज?ात्योर्ज?ातत्वाट्टक्ककेशिकः षड्जग्रामसम्बन्धः। ८३ननु उभयग्रामसम्बन्धिन्यो- (यस्याज?? ठमय) र्ज?ात्यो समुत्पन्नोऽयं गगः षड्जग्रामसम्बन्ध इति कथं वक्तु युक्तम् ? अस्य प्रयोगे चतुःश्रुतिसम्बन्धः र्ज?ा(न्यो?त्यो) (कथं) पञ्चम उपलभ्यते। पञ्चमधैवतौ द्विग्रामयोर्भेदकारिणौ अतः पञ्चमस्य चतुःश्रुतिकत्वात् । षङ्जग्रामसम्बन्ध (पञ्चमे पैवतेन भिग्रामयोर्भेदकारिणौ ?) एवायं रागः। ग्रहोंऽशो न्यासश्च धैवतः। निषादगान्धारौ चात्र काकल्यन्तरौ। पूर्णस्वरश्चायम्। ८४कश्यपमते निषादगान्धारयोर्लोपादयमौडुवितः । उद्भटनाट्ये कामग्रस्ततत्कञ्चकिप्रवेशे चास्य विनियोगः। बीभत्सादिरसः । धैवतादिमूर्छना। आरोही वर्णः। दक्षिणे कला, वार्तिके कला, चित्रे मध्यमादिधैवता(?) कला । स्वरपदगीते चच्चत्पुटादितालः । [८. मालवकैशिकः] ८५कैशिकीज?ातिसम्भूतः षड्ज?ांशन्याससंयुतः । दुर्बलो धैवतेन स्याद् रागो मालवकैशिकः ॥ ३२७॥ ८६पञ्चमं केचिदिच्छन्ति चास्य वै न्यासकर्मणि । हात्याद्या + कर्मणि गान्धारं च तथा चान्ये तद्धि लक्ष्ये न दृश्यते ॥ ३२८॥

structural

p.vol_II_p075

english

conf 0.95

[show source]

Mālava-kaiśika has eight bhāṣās

"After this, eight are said to obtain in mālava-kaiśika."

structural

p.vol_II_p083

sanskrit

conf 0.91

[show source]

mālavakaiśika is a grāma (tonal system) within which multiple bhāṣās are classified

"bhāṣeyaṁ prathamā jñeyā madhyame mālakaišike"

BŖHADDEŚĪ 148 ४४ [टक्कराग-विभाषा] पञ्चमांशा तु षड्ज?ान्ता ४५पोता मध्यमभूषिता । शुद्धा विभाषा टक्करागोत्था भाषान्तेषु च गीयते ॥६१॥ उदाहरणम् – पापानीसासानीसारीमा धारीधापापामागागा । ४६सागासागागाधरिगरिगरिमा । म म म ग । ग रि सा नी धा धा सा गा गा । गारीगारी । सा सा गा मा नीधाधापामारीसासा गा नी धा नी सा सा पा सा । पोता । शुद्धा [२.अथ मालवकैशिके] षड्ज?ाद्यन्तसमायुक्ता बहुलौ षड्जमध्यमौ । सुसम्पूर्णस्वरा ज?्ञेया पौराली देशसम्भवा ॥ भाषेयं प्रथमा ज?्ञेया मध्यमे मालकैशिके ॥६२॥ मामारीरी । [उदाहरणम् ]- समा । गा गा गा गा पा पा । मा मा गा गा । सा मा मा मा । मामा । रिगागारीसासासारी । मगसासामागारीसानी । सासा । पौराली४७ ॥ मध्यमांशा तु षड्ज?ान्ता विभाषा पूर्णसुस्वरा । गीयते ४८ हर्षसंयुक्ता शुद्धा मालवकैशिके ॥६३॥ र्ष+(?) उदाहरणम् – मामाधासागारीसासा । नि धा सा सा धा नि मा मा धा नी सा । रि गा मा सा । साधा- मा गा रि गा सा सा । शुद्धा । [१] मध्यमांशा तु षड्ज?ान्ता सम्पूर्णा चार्धवेसरी४९। चाद्यभ दुर्बला च निषादेन बहुलौ षड्जमध्यमौ ॥ सङ्कीर्णेयं सदा ज?्ञेया भाषा गान्धर्ववेदिभिः ॥६४॥ यदा सा सा सा सा । उदाहरणम् – मा मा गा मा सा सा । सा मा पा पा धा सा धा । पा पा मा मा । ग म ग मा ग ।

Mālavakaisika technical_term

Generative rules (3) ↗ filter all

Pseudocode (DSL v1.1) ↗ full DSL (raw text)

Graph relations

Outgoing (7)

Incoming (1)

Affirmations (5)